عصب کشی مجدد دندان زمانی انجام میشود که با وجود درمان قبلی، دندان همچنان دچار درد، عفونت یا مشکل در عملکرد باشد. برخلاف تصور رایج، عصب کشی همیشه درمان قطعی نیست و گاهی به دلایل مختلف نیاز به تکرار دارد. در این مطلب بهصورت خلاصه و کاربردی، مهمترین نکات مربوط به عصب کشی مجدد دندان را بررسی میکنیم تا بدانید چه زمانی لازم است و چه انتظاری از آن داشته باشید.
بیشتر بخوانید: وقتی دندانهای شما به شدت زرد، قهوهای یا لکهدار شدهاند و سفیدکردن معمولی دندان نتیجهای نداشته است، لمینت دندان راهحل قطعی است. این مشکل ممکن است ناشی از مصرف قهوه، چای، سیگار، داروهایی مانند تتراسایکلین یا فلوئورز باشد.
عصب کشی مجدد دندان به چه معناست؟
عصب کشی مجدد دندان به درمانی گفته میشود که در آن، دندانی که قبلا تحت درمان ریشه قرار گرفته، دوباره باز میشود تا مشکلات باقیمانده یا ایجادشده برطرف شوند. این درمان زمانی اطلاق میشود که با وجود انجام عصب کشی اولیه، باکتریها در کانالهای ریشه باقی مانده باشند یا دوباره وارد آن ناحیه شده باشند. گاهی این مشکل بلافاصله بعد از درمان اول خود را نشان میدهد و گاهی حتی سالها بعد، به شکل درد، آبسه یا التهاب لثه ظاهر میشود.
دلایل مختلفی باعث میشود درمان اول موفق نباشد؛ از پیچیدگی ساختار ریشه دندان گرفته تا ترکهای ریز، کانالهای پنهان یا ترمیم نامناسب تاج دندان. در این شرایط، به جای کشیدن دندان، عصب کشی مجدد میتواند شانس حفظ دندان طبیعی را بالا ببرد و عملکرد آن را به حالت قابل قبول برگرداند.
چرا عصب کشی اولیه دندان ممکن است با شکست مواجه شود
شکست در عصب کشی اولیه همیشه به معنای خطای دندانپزشک نیست و عوامل متعددی در آن نقش دارند. ساختار داخلی برخی دندانها بسیار پیچیده است و کانالهایی دارند که با چشم غیرمسلح یا حتی رادیوگرافی معمولی به راحتی دیده نمیشوند. اگر این کانالها به طور کامل تمیز و پر نشوند، باکتریها در آن باقی میمانند و عفونت ادامه پیدا میکند.
از طرف دیگر، اگر بعد از عصب کشی، روکش یا ترمیم مناسبی روی دندان قرار نگیرد، راه ورود مجدد میکروبها باز میماند. حتی پوسیدگی جدید، ضربه به دندان یا ترکهای میکروسکوپی هم میتوانند باعث نفوذ آلودگی به کانال ریشه شوند. همه این موارد دست به دست هم میدهند تا نیاز به عصب کشی مجدد دندان ایجاد شود، آن هم در شرایطی که بیمار تصور میکرد درمان قبلی کافی بوده است.
علائم و نشانه هایی که می گویند به عصب کشی مجدد دندان نیاز دارید
بدن معمولا قبل از بروز مشکلات جدی، هشدار میدهد و دندان هم از این قاعده مستثنا نیست. درد مداوم یا ضرباندار در دندانی که قبلا عصب کشی شده، یکی از شایعترین نشانههاست. این درد ممکن است هنگام جویدن تشدید شود یا حتی بدون تحریک خاصی ادامه داشته باشد.
تورم لثه اطراف دندان، ایجاد جوش چرکی، بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند مداوم هم از علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. در برخی موارد حتی تغییر رنگ دندان یا احساس فشار در ناحیه فک دیده میشود. نکته مهم اینجاست که گاهی عفونت بدون درد مشخص پیشرفت میکند و تنها در عکس رادیوگرافی قابل تشخیص است؛ به همین دلیل مراجعه منظم به دندانپزشک اهمیت زیادی دارد.
بیشتر بخوانید: کامپوزیت دندان به صورت لایهلایه و با دقت روی دندان قرار داده میشود. دندانپزشک با ابزار مخصوص، شکل و فرم دلخواه را به آن میدهد.
مراحل انجام عصب کشی مجدد دندان
فرآیند عصب کشی مجدد دندان معمولا پیچیدهتر از درمان اولیه است و نیاز به دقت و مهارت بالاتری دارد. در مرحله اول، دندانپزشک با کمک عکسبرداری دقیق، وضعیت ریشهها و میزان عفونت را بررسی میکند. سپس ترمیم یا روکش قبلی دندان برداشته میشود تا دسترسی کامل به کانالها فراهم شود.
در ادامه، مواد پرکننده قدیمی از داخل کانالها خارج میشوند و کانالها به طور کامل شستشو و ضدعفونی میگردند. اگر کانال پنهان یا عفونت عمیق وجود داشته باشد، با ابزارهای تخصصی پاکسازی میشود. پس از اطمینان از تمیزی کامل، کانالها دوباره پر شده و در نهایت دندان ترمیم یا روکش میشود تا از نفوذ مجدد آلودگی جلوگیری شود.
آیا عصب کشی مجدد دندان درد دارد؟
یکی از نگرانیهای رایج بیماران، دردناک بودن عصب کشی مجدد دندان است. واقعیت این است که با استفاده از بیحسیهای پیشرفته، حین درمان درد قابل توجهی احساس نمیشود. حتی بسیاری از بیماران عنوان میکنند که درد درمان مجدد تفاوتی با عصب کشی اولیه نداشته یا کمتر هم بوده است.
بعد از درمان، ممکن است تا چند روز احساس حساسیت یا درد خفیف وجود داشته باشد که کاملا طبیعی است و با مسکنهای تجویزی کنترل میشود. در واقع، درد اصلی معمولا مربوط به عفونت قبل از درمان است و پس از انجام عصب کشی مجدد، به مرور کاهش پیدا میکند. اگر درمان به شکل اصولی انجام شود، تجربه بیمار بسیار قابل تحمل خواهد بود.
بیشتر بخوانید: سفیدی و درخشندگی دندانها تأثیر زیادی بر زیبایی لبخند و اعتماد به نفس دارد و بلیچینگ دندان یکی از مؤثرترین روشها برای دستیابی به این هدف است.
مزایا و معایب عصب کشی مجدد دندان نسبت به کشیدن دندان
انتخاب بین عصب کشی مجدد و کشیدن دندان تصمیم سادهای نیست و باید آگاهانه انجام شود. حفظ دندان طبیعی همیشه اولویت دارد، چون هیچ جایگزینی دقیقا عملکرد دندان واقعی را ندارد. عصب کشی مجدد این امکان را میدهد که دندان در دهان باقی بماند، جویدن طبیعی حفظ شود و از تحلیل استخوان فک جلوگیری شود.
البته این درمان زمانبرتر و پرهزینهتر از عصب کشی اولیه است و در برخی موارد، موفقیت صددرصدی تضمین نمیشود. با این حال، در مقایسه با کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت یا بریج، معمولا انتخاب منطقیتری است. تصمیم نهایی باید بر اساس شرایط دندان، میزان عفونت و نظر دندانپزشک گرفته شود.
هزینه عصب کشی مجدد دندان به چه عواملی بستگی دارد
هزینه عصب کشی مجدد دندان عدد ثابتی ندارد و به عوامل مختلفی وابسته است. تعداد کانالهای دندان، شدت عفونت، نیاز به درمانهای جانبی و تخصص دندانپزشک همگی در تعیین هزینه نقش دارند. دندانهای آسیاب به دلیل کانالهای بیشتر، معمولا هزینه بالاتری دارند.
همچنین اگر نیاز به برداشتن روکش قدیمی و ساخت روکش جدید باشد، هزینه نهایی افزایش پیدا میکند. استفاده از تجهیزات پیشرفته مثل میکروسکوپ دندانپزشکی هم میتواند روی قیمت تاثیرگذار باشد، اما در عوض شانس موفقیت درمان را بالا میبرد. مراجعه به مراکز معتبر مانند کلینیک دنداپزشکی مهر لبخند باعث میشود هزینه پرداختی، متناسب با کیفیت درمان و نتیجه نهایی باشد.
مراقبت های بعد از عصب کشی مجدد دندان که نباید نادیده بگیرید
موفقیت عصب کشی مجدد دندان فقط به مهارت دندانپزشک محدود نمیشود و مراقبتهای بعد از درمان نقش مهمی دارند. رعایت بهداشت دهان و دندان، مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان به جلوگیری از عفونت مجدد کمک میکند. تا چند روز بهتر است از جویدن غذاهای سفت با دندان درمانشده خودداری شود.
مصرف داروهای تجویزی طبق دستور، مراجعه برای نصب روکش در زمان مناسب و پیگیری جلسات کنترل از نکات مهم دیگر هستند. بیتوجهی به این موارد میتواند باعث بازگشت مشکل شود و حتی زحمات درمان مجدد را از بین ببرد.
در چه شرایطی عصب کشی مجدد دندان گزینه مناسبی نیست
با وجود مزایای زیاد، عصب کشی مجدد همیشه بهترین انتخاب نیست. اگر ترک عمودی عمیق در ریشه دندان وجود داشته باشد یا استخوان اطراف دندان به شدت تحلیل رفته باشد، احتمال موفقیت درمان پایین میآید. در چنین شرایطی، نگه داشتن دندان ممکن است به ضرر سلامت دهان باشد.
همچنین اگر چندین بار درمان ناموفق انجام شده باشد، گاهی کشیدن دندان و جایگزینی آن گزینه منطقیتری است. تشخیص این موضوع فقط با معاینه دقیق و بررسی عکسهای تخصصی امکانپذیر است و نباید صرفا بر اساس درد یا ترس تصمیمگیری کرد.
نتیجه گیری
عصب کشی مجدد دندان فرصتی دوباره برای نجات دندانی است که تصور میشد دیگر کارایی ندارد. این درمان با تشخیص درست، اجرای دقیق و مراقبت مناسب میتواند سالها عمر دندان را افزایش دهد و شما را از درمانهای پیچیدهتر بینیاز کند. اگر علائم مشکوکی در دندان عصب کشی شده خود احساس میکنید، تعلل نکنید و هرچه زودتر برای بررسی اقدام کنید؛ چون درمان بهموقع، همیشه سادهتر و موفقتر است.
سوالات متداول
عصب کشی مجدد دندان چند جلسه طول میکشد؟
معمولا بین یک تا دو جلسه انجام میشود، اما در عفونتهای شدید ممکن است بیشتر شود.
عمر دندانی که عصب کشی مجدد شده چقدر است؟
در صورت انجام صحیح و مراقبت مناسب، میتواند سالها بدون مشکل باقی بماند.
آیا بعد از عصب کشی مجدد حتما باید روکش گذاشت؟
در اغلب موارد بله، چون روکش از شکستگی و نفوذ آلودگی جلوگیری میکند.
اگر عصب کشی مجدد انجام ندهیم چه میشود؟
عفونت گسترش پیدا میکند و در نهایت ممکن است به از دست رفتن دندان منجر شود.
عصب کشی مجدد بهتر است یا کشیدن دندان؟
در بیشتر موارد حفظ دندان طبیعی ارجح است، مگر اینکه شرایط ریشه اجازه درمان ندهد.